Hội chứng sốc độc tố (TSS) là một tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng xảy ra khi hệ thống miễn dịch của bạn phản ứng với độc tố do vi khuẩn sản sinh ra.
TSS xảy ra khi các độc tố này xâm nhập vào máu, khi đó phản ứng của cơ thể có thể ảnh hưởng đến nhiều hệ thống trong cơ thể cùng một lúc.
TSS có thể đe dọa tính mạng, nhưng với phương pháp điều trị phù hợp, nó cũng có thể chữa khỏi. Điều đó có nghĩa là điều quan trọng là phải biết các dấu hiệu và triệu chứng của nó để bạn có thể phát hiện và điều trị nhanh chóng.
Các triệu chứng rất giống với các triệu chứng mà bạn có thể thấy ở các loại nhiễm trùng khác: sưng, sốt, đỏ và cảm giác không khỏe nói chung.
Các triệu chứng của TSS thường xuất hiện nhanh chóng, khoảng 2 ngày sau khi vi khuẩn lây nhiễm cho bạn. Cách TSS ảnh hưởng đến cơ thể bạn phụ thuộc vào loại vi khuẩn gây ra tình trạng của bạn.
Nhìn chung, TSS gây ra:
- Sốt
- Phát ban
- Huyết áp thấp
- Vấn đề về thận hoặc suy thận
- Các vấn đề hoặc suy hô hấp
- Lú lẫn
Để tìm ra loại TSS bạn mắc phải và loại trừ các nguyên nhân khác gây nhiễm trùng hoặc bệnh tật, bác sĩ sẽ kiểm tra các triệu chứng đặc trưng cho một số loại vi khuẩn nhất định. Các loại vi khuẩn thường gây ra TSS nhất là:
- Tụ cầu vàng
- Liên cầu khuẩn pyogenes
- Clostridium sordellii (C. sordellii)
Triệu chứng TSS do tụ cầu
TSS do tụ cầu thường xảy ra ở phụ nữ. Đôi khi, bạn có thể mắc phải nếu sử dụng băng vệ sinh siêu thấm và vi khuẩn bị mắc kẹt quá lâu trong âm đạo . Bạn cũng có nguy cơ cao hơn nếu bị nhiễm trùng sau phẫu thuật, sinh con hoặc bị bỏng hoặc tích tụ mủ trong cơ thể. Loại TSS này gây ra:
- Sốt trên 102 F
- Đau đầu
- Mệt mỏi
- Phát ban đỏ, phẳng giống như bị cháy nắng trên hầu hết cơ thể bạn
- Nôn mửa
- Tiêu chảy
- Đau cơ
- Miệng, mắt và âm đạo đỏ hơn bình thường
- Bầm tím
- Lượng nước tiểu thấp
Bạn cũng có thể bắt đầu bong da thành từng mảng, thường là ở lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân, 1 đến 2 tuần sau khi các triệu chứng bắt đầu.
Triệu chứng TSS liên cầu khuẩn
Loại TSS này thường xảy ra sau khi bạn bị thủy đậu, nhiễm trùng da hoặc nếu bạn có hệ thống miễn dịch yếu. Triệu chứng đầu tiên thường là cơn đau dữ dội xuất hiện đột ngột. Các triệu chứng khác bao gồm:
- Huyết áp rất thấp
- Sốc (không đủ lưu lượng máu đến các hệ thống trong cơ thể bạn)
- Vấn đề chảy máu
- Bầm tím
- Phát ban đỏ, phẳng giống như bị cháy nắng trên hầu hết cơ thể bạn
- Khó thở
Bạn cũng có thể thấy da bị bong ra, giống như trong trường hợp nhiễm độc tụ cầu, nhưng điều này không phải lúc nào cũng xảy ra.
Triệu chứng TSS của C. sordellii
Nhiễm trùng Clostridium sordellii xảy ra ở tử cung. Bạn cũng có thể bị nhiễm trùng do sử dụng thuốc tiêm tĩnh mạch. Các triệu chứng của nó bao gồm:
- Buồn nôn và nôn
- Năng lượng thấp và yếu
- Các triệu chứng giống như cúm
- Đau khi chạm vào bụng
- Sưng tấy
- Số lượng hồng cầu và bạch cầu cao
- Nhịp tim nhanh
Không giống như các loại TSS phổ biến khác, chẳng hạn như TSS do tụ cầu, C. sordellii thường không gây sốt.
Gọi 115 nếu bạn hoặc người khác có dấu hiệu sốc, đặc biệt nếu bạn đã sử dụng băng vệ sinh, màng ngăn âm đạo hoặc miếng bọt biển tránh thai hoặc nếu bạn bị vết thương hoặc nhiễm trùng da.
Vì TSS có thể đe dọa đến tính mạng nên có thể bạn sẽ cần phải được điều trị tại bệnh viện.
Bác sĩ sẽ khám và xét nghiệm máu. Họ có thể theo dõi tình trạng của bạn khi điều trị TSS và các triệu chứng của nó. Bạn có thể phải ở lại đó vài ngày hoặc lâu hơn, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của trường hợp của bạn.
Trước khi chọn phương pháp điều trị cho bạn, bác sĩ sẽ cần khám bạn để tìm hiểu thêm về:
- Tuổi tác và tiền sử bệnh tật của bạn
- Tiền sử sức khỏe gần đây của bạn, bao gồm cả những gì có thể gây ra TSS của bạn
- Bạn đang gặp phải những triệu chứng nào?
- Các triệu chứng của bạn nghiêm trọng đến mức nào
- Bạn phản ứng thế nào với một số loại thuốc hoặc phương pháp điều trị
Bác sĩ có thể phải tiến hành xét nghiệm hoặc thu thập mẫu mô hoặc máu để tìm ra phương pháp điều trị cụ thể phù hợp với bạn. Bạn có thể cần:
Thuốc kháng sinh IV. Đây là cách phổ biến nhất mà bác sĩ điều trị TSS. Thuốc kháng sinh sẽ giúp ngăn chặn vi khuẩn phát triển trong hệ thống của bạn. Chúng không loại bỏ được các độc tố tích tụ trong cơ thể bạn. Loại thuốc kháng sinh bạn dùng phụ thuộc vào loại vi khuẩn gây ra TSS của bạn.
Liệu pháp immunoglobulin. Nếu TSS của bạn rất nghiêm trọng, bác sĩ có thể thử điều trị bằng immunoglobulin. Đây là một phần của huyết tương có kháng thể. Bạn nhận được nó thông qua đường truyền tĩnh mạch. Liệu pháp immunoglobulin có thể giúp tăng cường hệ thống phòng thủ của cơ thể bạn chống lại nhiễm trùng.
Bạn cũng có thể cần điều trị các triệu chứng của TSS, chẳng hạn như:
- Truyền dịch tĩnh mạch để phòng ngừa mất nước, sốc và tổn thương cơ quan
- Thuốc giúp hạ huyết áp
- Thẩm phân cho bệnh suy thận
- Oxy bổ sung hoặc các thiết bị khác giúp bạn thở
- Truyền máu
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra TSS, bác sĩ có thể muốn:
- Lấy ra bất kỳ băng vệ sinh hoặc dụng cụ tránh thai nào khác
- Làm sạch mọi vết thương
- Hút mủ từ vùng bị nhiễm trùng
Nếu bạn bị nhiễm trùng rất nghiêm trọng, bạn có thể phải phẫu thuật để loại bỏ mô chết và làm sạch sâu vết thương để loại bỏ hết vi khuẩn.
TSS rất hiếm. Bạn khó có thể mắc phải nếu chưa từng mắc phải. Nhưng một khi đã mắc phải, bạn sẽ có nguy cơ mắc lại cao hơn. Bạn có thể thực hiện các bước sau để giảm nguy cơ mắc phải xuống mức thấp nhất có thể:
- Nếu bạn bị thương, hãy giữ vết thương sạch sẽ, khô ráo và băng bó. Đảm bảo thay băng thường xuyên.
- Bất cứ khi nào bạn thấy dấu hiệu nhiễm trùng ở vết thương — đỏ, sưng, đau, sốt — hãy báo cho bác sĩ càng sớm càng tốt để có thể điều trị.
Hãy cẩn thận khi sử dụng tampon, màng ngăn hoặc miếng bọt biển tránh thai. Cả ba đều có nguy cơ mắc TSS. Nếu bạn đã từng bị TSS trước đây hoặc nếu bạn đã từng bị nhiễm trùng do vi khuẩn nghiêm trọng , bạn có nguy cơ mắc TSS cao hơn và không nên sử dụng chúng.
Nhờ thiết kế cải tiến, nguy cơ mắc TSS từ băng vệ sinh dạng ống thấp hơn nhiều so với trước đây. Nhưng vẫn quan trọng là phải vệ sinh băng vệ sinh dạng ống tốt. Để sử dụng băng vệ sinh dạng ống an toàn và giảm nguy cơ mắc TSS:
- Sử dụng loại băng vệ sinh có độ thấm hút thấp nhất có thể.
- Thay băng vệ sinh thường xuyên – 4 đến 6 giờ một lần hoặc lâu hơn, tùy thuộc vào lượng kinh nguyệt của bạn.
- Sử dụng băng vệ sinh vào những ngày ra máu ít.
- Không sử dụng băng vệ sinh khi bạn không có kinh nguyệt.
- Bảo quản hộp đựng băng vệ sinh ở nơi khô ráo, thoáng mát để tránh vi khuẩn phát triển.
- Luôn rửa tay trước khi nhét hoặc lấy băng vệ sinh ra.
Được viết các Biên tập viên – WebMD.
