Một phần ba phụ nữ Mỹ đã mắc chứng rối loạn sức khỏe vùng chậu khi họ 60 tuổi. Và khoảng 600.000 người mỗi năm phải cắt bỏ tử cung – cắt bỏ tử cung để làm giảm các triệu chứng khó chịu. Nhìn chung, ước tính có khoảng 20 triệu người ở Hoa Kỳ đã cắt bỏ tử cung.
Nhưng nếu bạn bị đau bụng kinh kèm theo chảy máu quá nhiều, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung hoặc các vấn đề sức khỏe vùng chậu khác, bạn nên biết rằng có những phương pháp thay thế cắt bỏ tử cung mà bạn có thể cân nhắc.
Những khối u không phải ung thư này thường được tìm thấy trong các cơ trơn của tử cung. Chúng có thể gây đau vùng chậu, vô sinh và chảy máu kinh nguyệt nhiều. U xơ tử cung là lý do phổ biến dẫn đến cắt tử cung, chiếm từ 177.000 đến 366.000 ca trong tổng số ca cắt tử cung hàng năm.
Nếu u xơ tử cung của bạn không gây ra triệu chứng, bạn nên sử dụng chiến lược “chờ đợi thận trọng”. Điều này có nghĩa là theo dõi tình trạng u xơ tử cung với bác sĩ và không phẫu thuật trừ khi có vấn đề phát triển. Nhưng nếu bạn bị đau, khó chịu, áp lực hoặc các triệu chứng khác, có một số lựa chọn ít xâm lấn hơn để điều trị u xơ tử cung:
- Cắt bỏ u xơ tử cung. Đây là phẫu thuật cắt bỏ riêng u xơ tử cung. Có thể thực hiện bằng phẫu thuật qua bụng, nội soi (đi qua rốn) hoặc qua soi tử cung (bác sĩ sẽ đưa một dụng cụ mỏng giống như ống kính thiên văn gọi là ống soi tử cung qua âm đạo). Phương pháp nội soi hoặc soi tử cung ít xâm lấn hơn, ít tốn kém hơn và thời gian hồi phục ngắn hơn. Phẫu thuật cắt bỏ u xơ tử cung bằng robot da Vinci là một kỹ thuật khác có độ chính xác cao hơn và vết cắt nhỏ hơn so với phẫu thuật thông thường. Có một khả năng nhỏ là thứ được cho là u xơ tử cung có thể trở thành ung thư gọi là sarcoma tử cung. Vì lý do này, FDA khuyến cáo bác sĩ của bạn không nên cắt u xơ thành các phần nhỏ trước khi cắt bỏ, một quá trình được gọi là cắt nhỏ nội soi.
- Thuyên tắc động mạch tử cung (UAE), còn được gọi là thuyên tắc u xơ tử cung (UFE). Đây là một thủ thuật khá đơn giản, không xâm lấn, trong đó bác sĩ tiêm các hạt nhỏ vào các động mạch trong tử cung của bạn để nuôi u xơ, cắt đứt nguồn cung cấp máu cho chúng. Không giống như cắt tử cung, thủ thuật này bảo tồn tử cung. Nó đã được sử dụng trong nhiều năm để giúp cầm máu nặng sau khi sinh con hoặc phẫu thuật. Các triệu chứng cải thiện ở 85% đến 90% bệnh nhân, hầu hết trong số họ cải thiện đáng kể.
- Quản lý y tế. Đau do u xơ tử cung có thể được điều trị bằng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen hoặc naproxen. Nếu điều đó không đủ, các phương pháp điều trị bằng hormone có thể giúp giảm đau và kinh nguyệt ra nhiều. Các phương pháp điều trị này bao gồm thuốc tránh thai và dụng cụ tử cung (IUD), cũng như các loại thuốc khác có tác dụng theo nhiều cách khác nhau để giảm hoặc loại bỏ kinh nguyệt của bạn. Tuy nhiên, đây không phải là giải pháp vĩnh viễn. Các triệu chứng của bạn có thể sẽ quay trở lại khi bạn ngừng dùng chúng.
Rong kinh có nghĩa là chảy máu âm đạo nhiều. Trong nhiều trường hợp, tình trạng chảy máu có nguyên nhân đã biết, như u xơ tử cung (xem ở trên). Nhưng trong những trường hợp khác, nguyên nhân vẫn chưa được biết. Có một định nghĩa y khoa cho rong kinh – mất hơn 80 mililít máu trong mỗi chu kỳ. Nhưng hầu hết các bác sĩ có xu hướng định nghĩa tình trạng này theo mức độ ảnh hưởng của nó đến cuộc sống hàng ngày của bạn. Nó có thể gây đau đớn, thay đổi tâm trạng và gián đoạn công việc, đời sống tình dục và các hoạt động khác của bạn.
Một số phương pháp điều trị rong kinh ngoài phẫu thuật cắt bỏ tử cung:
- Thuốc mới. FDA gần đây đã chấp thuận một số loại thuốc kết hợp hormone thay thế cho phẫu thuật. Cả elagolix-estradiol-norethindrone(Oriahnn) và r elugolix-estradiol-norethindrone (Myfembree) có thể làm giảm đáng kể tình trạng chảy máu kinh nguyệt nhiều do u xơ tử cung.
- Quản lý y tế khác. Phương pháp điều trị đầu tiên được lựa chọn cho các kỳ kinh nguyệt nhiều là y tế, sử dụng thuốc tránh thai hoặc (IUD) giải phóng một loại hormone gọi là levonorgestrel. Cả hai phương pháp điều trị này đều làm giảm đáng kể tình trạng chảy máu kinh nguyệt, mặc dù phụ nữ báo cáo rằng họ thường hài lòng hơn với IUD. Nếu bạn đang có kế hoạch sinh con trong tương lai, thuốc có lẽ là lựa chọn tốt nhất của bạn.
- Phá hủy nội mạc tử cung. Bác sĩ có thể sử dụng một số kỹ thuật để loại bỏ lớp niêm mạc tử cung của bạn. Bạn chỉ nên cân nhắc những phương pháp này nếu bạn đã sinh con xong. Các phương pháp mới, “thế hệ thứ hai” như phá hủy bằng bóng nhiệt, phá hủy bằng nhiệt độ thấp và phá hủy bằng tần số vô tuyến có tỷ lệ thành công lên đến 80%-90%. Đây đều là các thủ thuật ngoại trú, chủ yếu được thực hiện tại phòng khám của bác sĩ. Vì vậy, chúng không có cùng tỷ lệ biến chứng và thời gian nằm viện dài như cắt bỏ tử cung.
- Thỉnh thoảng, bác sĩ kê đơn thuốc NSAID trong thời kỳ kinh nguyệt của bạn để giúp giảm lưu lượng máu từ niêm mạc tử cung. Những loại thuốc này cũng giúp giảm đau bụng kinh.
Sa tử cung xảy ra khi tử cung của bạn tụt khỏi vị trí bình thường và đẩy vào thành âm đạo. Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này, nhưng một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là sinh con qua ngả âm đạo. Tuổi tác, hút thuốc, mang thai và béo phì cũng là những yếu tố nguy cơ.
Rõ ràng, cắt bỏ tử cung sẽ giải quyết được vấn đề này. Nhưng có những cách tiếp cận ít quyết liệt hơn mà bạn có thể cân nhắc. Một là vòng nâng âm đạo, một thiết bị có thể tháo rời được đặt vào âm đạo của bạn để hỗ trợ các khu vực bị sa tử cung. Có một số loại vòng nâng. Bác sĩ có thể giúp bạn quyết định loại nào phù hợp nhất với tình trạng của bạn. Vòng nâng không chữa khỏi sa tử cung nhưng có thể làm giảm một phần hoặc toàn bộ các triệu chứng. Chúng thường hữu ích trong thời kỳ mang thai, giữ tử cung cố định tại chỗ trước khi tử cung to ra và xâm lấn vào ống âm đạo.
Ngoài ra còn có nhiều phương pháp phẫu thuật để điều trị sa tử cung. Bác sĩ phẫu thuật có thể sử dụng nhiều hơn một kỹ thuật. Đôi khi, một trong những ca phẫu thuật này sẽ phải kết hợp với cắt tử cung. Nhưng đối với một số phụ nữ, có thể tránh bước này.
Theo FDA, rủi ro khi đặt lưới qua âm đạo để sửa chữa tình trạng sa cơ quan vùng chậu có thể lớn hơn lợi ích của nó. Nhưng lưới có thể phù hợp với một số trường hợp.
Các loại phẫu thuật khác bao gồm sửa chữa:
- Các vết rách ở thành âm đạo được gọi là khuyết tật quanh âm đạo
- Thoát vị ruột hoặc trực tràng vào âm đạo
- Sa bàng quang vào âm đạo
Hơn 6,5 triệu phụ nữ Mỹ được cho là mắc bệnh lạc nội mạc tử cung. Trong tình trạng này, mô hoạt động giống như niêm mạc tử cung của bạn – nội mạc tử cung – phát triển ở các khu vực khác của khoang bụng, như buồng trứng, ống dẫn trứng hoặc bề mặt ngoài của tử cung. Các triệu chứng bao gồm đau vùng chậu, quan hệ tình dục đau đớn, ra máu giữa các kỳ kinh và vô sinh. Trung bình, một phụ nữ mắc bệnh lạc nội mạc tử cung có các triệu chứng trong 2-5 năm trước khi được chẩn đoán.
Khoảng 18% ca cắt tử cung ở Hoa Kỳ được thực hiện do lạc nội mạc tử cung, và nó không nhất thiết chữa khỏi vấn đề. Có tới 13% những người bị lạc nội mạc tử cung sẽ thấy bệnh tái phát trong vòng 3 năm nếu buồng trứng của họ vẫn còn nguyên. Con số này tăng lên 40% sau 5 năm. Và vì lạc nội mạc tử cung thường ảnh hưởng đến những người trẻ tuổi – với độ tuổi trung bình khoảng 27 – nên một cuộc phẫu thuật loại bỏ khả năng mang thai thường không phải là một giải pháp thay thế tốt.
Các phương pháp điều trị lạc nội mạc tử cung phụ thuộc vào nhu cầu của bạn và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Ví dụ, bạn có thể điều trị cơn đau bằng thuốc giảm đau không kê đơn hoặc thuốc theo toa. Để điều trị cơn đau và tình trạng chảy máu kinh nguyệt bất thường, phụ nữ có thể được kê đơn các phương pháp điều trị bằng hormone như thuốc tránh thai hoặc thuốc làm giảm nồng độ hormone nữ. Nhưng những loại thuốc này không được dùng khi bạn đang cố gắng mang thai và chúng không phải là giải pháp vĩnh viễn. Việc ngừng dùng thuốc thường có nghĩa là các triệu chứng lạc nội mạc tử cung sẽ quay trở lại.
Một phương pháp điều trị lâu dài cho bệnh lạc nội mạc tử cung có nhiều khả năng giúp cải thiện các vấn đề về khả năng sinh sản là phẫu thuật nội soi. Quy trình này sẽ loại bỏ các khối u nội mạc tử cung và mô sẹo bằng phẫu thuật hoặc đốt chúng bằng nhiệt độ cao. Nếu bác sĩ phẫu thuật không thể tiêu diệt an toàn tất cả các khối u theo cách này, họ có thể áp dụng phương pháp xâm lấn hơn gọi là phẫu thuật nội soi ổ bụng, bao gồm việc rạch một đường lớn hơn ở bụng. Phương pháp này đòi hỏi thời gian phục hồi lâu hơn nhiều. Nhưng nó vẫn ít xâm lấn hơn so với cắt bỏ tử cung và mang lại khả năng mang thai trong tương lai.
Đau vùng chậu mãn tính (kéo dài) là phổ biến. Một số nghiên cứu cho thấy có tới 39% phụ nữ bị một số loại đau vùng chậu mãn tính. Nó phổ biến nhất ở phụ nữ trẻ, đặc biệt là những người từ 26 đến 30 tuổi.
Nhiều thứ có thể gây đau vùng chậu. Cùng với u xơ tử cung và lạc nội mạc tử cung, chúng bao gồm:
- Bệnh viêm vùng chậu
- Các vấn đề về ruột như hội chứng ruột kích thích
- Các vấn đề về bàng quang như viêm kẽ bàng quang (bàng quang bị viêm)
- Các vấn đề về cơ hoặc xương của bạn
Nếu bạn từng bị lạm dụng tình dục, bạn cũng có nhiều khả năng bị đau vùng chậu mãn tính.
Cắt tử cung nên được coi là phương án cuối cùng cho tình trạng này, đặc biệt là vì nó không chữa khỏi nhiều loại đau vùng chậu. Hãy làm việc với bác sĩ để tìm ra nguyên nhân gây đau, vì việc nhắm mục tiêu điều trị vào nguyên nhân sẽ mang lại cho bạn cơ hội giảm đau tốt nhất. Ví dụ, nếu bạn được chẩn đoán mắc u xơ tử cung hoặc lạc nội mạc tử cung, một trong những phương pháp điều trị thay thế được thảo luận ở trên có thể hiệu quả nhất.
Các phương pháp điều trị khác, tùy thuộc vào nguyên nhân gây đau, có thể bao gồm:
- Ngăn chặn rụng trứng bằng các phương pháp nội tiết tố như thuốc tránh thai hoặc các loại thuốc khác
- NSAID
- Bài tập thư giãn, phản hồi sinh học và vật lý trị liệu
- Tiêm điểm kích hoạt bụng, tức là tiêm thuốc vào các vùng đau ở thành dưới của bụng
- Thuốc kháng sinh, nếu nguyên nhân gây đau là do nhiễm trùng như bệnh viêm vùng chậu
- Tư vấn tâm lý
Có thể bất kể tình trạng sức khỏe của bạn là gì, cắt bỏ tử cung là phương pháp điều trị hiệu quả và phù hợp nhất. Nhưng với nhiều phương án thay thế, bạn nên thảo luận tất cả các lựa chọn của mình với bác sĩ.
Được viết bởi Gina Shaw – WebMD.
